Evinizi bir emlak ofisi aracılığıyla satacaksanız yetkilendirme sözleşmesi imzalamanız gerekir. Bu sözleşmenin münhasır (tek yetkili) mı yoksa münhasır olmayan mı olacağı, satış sürecinizi ve sorumluluklarınızı doğrudan etkiler.
Yetkilendirme sözleşmesi neden zorunlu?
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre emlak işletmeleri hizmetlerini, iş sahibiyle yazılı olarak yapılan bir yetkilendirme sözleşmesine dayanarak verir. Sözleşmede taşınmazın bilgileri ve hizmet bedeli gibi temel unsurlar yer alır. Yönetmelik ayrıca işletmenin, satma veya kiralama yetkisi olmadığı bir taşınmaz için ilan veremeyeceğini düzenler. Yani sözlü "siz de bir bakın" anlaşması, ne sizi ne de emlakçıyı korur.
Sözleşme imzalamadan önce işletmenin Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi sahibi olduğunu da kontrol edin.
Yazılı sözleşme, satıcı açısından da bir güvencedir: hangi fiyattan ilana çıkılacağı, kimin hangi hizmeti vereceği ve hizmet bedelinin ne zaman doğacağı baştan belli olur. Sözleşmenin bir nüshasının size verildiğinden emin olun ve satış tamamlanana kadar saklayın.
Münhasır (tek yetkili) sözleşme nedir?
Münhasır yetkide, belirli bir süre boyunca evinizin satışı için yalnızca tek bir emlak işletmesini yetkilendirirsiniz. Uygulamada bu tür sözleşmelerde şu maddelere sık rastlanır:
- Süre boyunca başka bir emlakçıya yetki verilmemesi
- Satış, sözleşme süresi içinde sizin bulduğunuz bir alıcıya yapılsa bile hizmet bedelinin doğabileceği
- Sözleşmeye aykırılıkta cezai şart
Karşılığında işletmeden daha yoğun pazarlama, profesyonel fotoğraf, düzenli raporlama ve tek elden yönetilen bir fiyat stratejisi beklemek makuldür.
Münhasır olmayan sözleşme nedir?
Münhasır olmayan yetkide birden fazla emlak ofisiyle aynı anda çalışabilir, kendiniz de alıcı arayabilirsiniz. Hizmet bedeli, genellikle satışı fiilen sağlayan işletmeye ödenir. Esnek görünse de aynı evin farklı fiyatlarla birden çok ilanda yer alması alıcıda kafa karışıklığı ve "neden satılamıyor" algısı yaratabilir.
Ayrıca birden çok işletmeyle çalışırken aynı alıcıyı iki farklı emlakçının getirmesi gibi durumlarda hizmet bedelinin kime ait olacağı tartışmalı hale gelebilir. Bu riski azaltmak için her işletmeye verdiğiniz yetkiyi, tarihleri ve gösterim kayıtlarını not etmek faydalıdır.
Hangisi size uygun?
- Münhasır yetki, fiyat tutarlılığı ve planlı pazarlama isteyen, süreçle tek muhatap üzerinden ilgilenmek isteyen satıcılar için uygundur
- Münhasır olmayan yetki, kendi çevresinde de alıcı araması olan veya piyasayı önce test etmek isteyen satıcılar için tercih edilebilir
Sincan ve Etimesgut gibi ilan yoğunluğu yüksek bölgelerde, aynı dairenin farklı fiyatlarla görünmesi pazarlık gücünüzü zayıflatabilir; bu nedenle karar verirken ilanın nasıl yönetileceğini sorun.
Hangi modeli seçerseniz seçin, işletmeden ne beklediğinizi somut olarak konuşun: ilanların hangi platformlarda yayımlanacağı, fotoğraf çekiminin kimde olduğu, size ne sıklıkla geri bildirim verileceği ve gelen tekliflerin nasıl iletileceği.
İmzalamadan önce kontrol edilecek maddeler
- Süre: başlangıç ve bitiş tarihi net mi, kendiliğinden uzama var mı?
- Hizmet bedeli: satışta KDV hariç toplam %4'ü aşamaz; aksi kararlaştırılmadıkça alıcı ve satıcı eşit öder. Oranın ve kimin ödeyeceğinin yazılı olduğundan emin olun
- Cezai şart: tutarı ve hangi durumda doğacağı açık mı?
- Fesih: erken sona erdirme koşulları neler?
- Süre sonrası: sözleşme bittikten sonra emlakçının tanıttığı alıcıya satış yapılırsa ne olacağı yazılı mı?
Komisyon konusunun ayrıntısı için emlakçı komisyonu ne kadar yazımıza bakabilirsiniz. Cezai şart veya fesih maddelerinde tereddüt yaşarsanız imzadan önce bir hukukçuya danışmak en güvenli yoldur.
Alfa Emlak'ta nasıl çalışıyoruz?
Yetkilendirmeden önce evinizin değerini birlikte konuşur, pazarlama planını ve süreyi yazılı hale getiririz. Ayrıntılar için mülk sahipleri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Yetkilendirme sözleşmesi olmadan emlakçı evimi ilana koyabilir mi?
Yönetmeliğe göre emlak işletmesi, alım satım veya kiralama yetkisi olmadığı taşınmaz için ilan veremez. Sözleşmesiz yayımlanan bir ilan fark ederseniz işletmeden kaldırmasını isteyebilirsiniz.
Münhasır sözleşme varken evimi kendim satarsam ne olur?
Bu, sözleşmenin içeriğine bağlıdır. Birçok münhasır sözleşmede süre içindeki her satışta hizmet bedeli veya cezai şart doğacağı yazar. İmzadan önce bu maddeyi dikkatle okuyun.
Sözleşme süresi ne kadar olmalı?
Yönetmelikte sabit bir süre öngörülmez; taraflar belirler. Uygulamada birkaç aylık süreler yaygındır. Çok uzun ve kendiliğinden uzayan sürelere karşı dikkatli olun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesi güncel mevzuatı, tapu müdürlüğünü veya mali müşavirinizi kontrol edin.
