İntifa Hakkı Nedir? İntifa Hakkı Olan Ev Alınır mı?

İntifa hakkı, bir evin mülkiyeti başkasında olsa bile o evi kullanma ve gelirinden yararlanma yetkisini bir kişiye tanıyan haktır. İntifa hakkı olan bir ev satın alınabilir, ancak hak sona ermedikçe evi kullanamayabilir ve kirasını alamayabilirsiniz. Bu yazıda konuyu alıcı gözünden ele alıyoruz.

İntifa hakkı nedir?

İntifa hakkı, sahibine başkasına ait bir mal üzerinde tam kullanma ve yararlanma yetkisi veren sınırlı bir ayni haktır. Konutta bu; evde oturmak, evi kiraya vermek ve kira gelirini almak anlamına gelir. Mülkiyet ise "çıplak mülkiyet" olarak malikte kalır. Uygulamada sık görülen örnek, ebeveynlerin evi çocuklarına devredip kendileri için ömür boyu intifa hakkı kurmasıdır.

Nasıl kurulur, tapuda nerede görünür?

Taşınmazlarda intifa hakkı tapu kütüğüne tescil ile kurulur (TMK m.795) ve hak tescil anında doğar. Tescil işlemi tapu müdürlüğünde yapılır; Sincan ve Etimesgut'taki taşınmazlar için bu, Etimesgut-Sincan Tapu Müdürlüğü'dür. Satın almayı düşündüğünüz evin tapu kaydında intifa hakkı bulunup bulunmadığını güncel kayıttan mutlaka kontrol edin.

Ne zaman sona erer?

• Hak sahibinin ölümü: Gerçek kişi lehine kurulan intifa hakkı, sahibinin ölümüyle sona erer; mirasçılara geçmez.
• Sürenin dolması: Belirli bir süre için kurulmuşsa süre bitince sona erer.
• Tüzel kişi lehine kurulan hak: Süre belirtilmemişse en çok yüz yıl için kurulmuş sayılır.
• Vazgeçme: Hak sahibi haktan feragat edebilir; bu durumda tapudan terkin edilir.
• Malın yok olması ve kamulaştırma da sona erme sebepleri arasındadır.

İntifa hakkı devredilemez; hak sahibi yalnızca hakkın kullanımını başkasına bırakabilir.

İntifa hakkı olan ev satılabilir mi?

Evet. Malik, intifa hakkı bulunan taşınmazın mülkiyetini devredebilir. Ancak bu satış intifa hakkını ortadan kaldırmaz; yeni malik de bu hakla bağlı olur. Yani evi satın aldığınızda, intifa hakkı sahibi hayatta olduğu veya süre dolmadığı sürece evde oturmaya ya da kirasını almaya devam edebilir. İntifa hakkı sahibinin kendisi ise evin mülkiyetini satamaz.

Alıcı nelere dikkat etmeli?

• Hakkın kimin lehine ve ne kadar süreyle kurulduğunu öğrenin: Ömür boyu mu, belirli süreli mi?
• Hakkın kaldırılması mümkün mü? İntifa sahibi haktan vazgeçmeye razıysa, terkin işleminin satışla birlikte veya satıştan önce tapuda yapılmasını sağlayın.
• Fiyatı buna göre değerlendirin: Kullanım hakkı başkasında olan bir evin piyasa değeri, kullanımı serbest bir eve göre farklı değerlendirilir.
• Kredi durumunu sorun: İntifalı bir ev için banka kredisi kullanmayı planlıyorsanız bankanızın yaklaşımını önceden öğrenin.
• Vergi ve giderleri konuşun: Emlak Vergisi Kanunu mükellefleri sayarken malik ile birlikte "varsa intifa hakkı sahibi" ifadesine yer verir; uygulamada kimin ödeyeceğini belediyeden teyit edin. Aidat gibi giderlerin paylaşımını da yazılı netleştirin.

Sık görülen senaryo: Ebeveyn lehine intifa

Uygulamada en sık karşılaşılan durum, anne veya babanın evin mülkiyetini çocuğuna devretmesi ve kendisi için ömür boyu intifa hakkı kurmasıdır. Böylece ebeveyn evde oturmaya veya kirasını almaya devam eder, mülkiyet ise çocuğa geçmiş olur. Bu evin daha sonra üçüncü bir kişiye satılması istenirse, intifa hakkı sahibinin haktan vazgeçmesi ve bunun tapuda terkin edilmesi gerekir; aksi hâlde alıcı, intifa hakkı sahibi hayatta olduğu sürece evi kullanamayabilir. Bu tür bir satışta intifa hakkı sahibinin de sürece dahil edilmesi, tarafların beklentilerinin baştan netleşmesini sağlar.

Kimler için mantıklı bir seçenek?

İntifalı ev, uzun vadeli yatırım yapan ve evi hemen kullanma ihtiyacı olmayan alıcılar için düşünülebilir. Hemen oturmak veya kiraya vermek istiyorsanız, hakkın kaldırılmasını şart koşmak daha sağlıklıdır. Tapu kaydındaki diğer kayıtlar için ev alma kontrol listemizi inceleyebilir, Sincan satılık daire seçeneklerine göz atabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesi güncel mevzuatı, tapu müdürlüğünü veya mali müşavirinizi kontrol edin.